مکانیسم ماشه و بن‌بست رفع تحریم‌ها

عبدالجبار ظاهری کارشناس حقوق بین‌الملل در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری بسیج از کردستان، با انتقاد از رویه شورای امنیت در قبال موضوع ایران گفت: مخالفت اکثریت اعضای شورای امنیت با لغو تحریم‌های ایران در چارچوب برجام، و تلاش برای احیای مکانیسم ماشه، آشکارا نشان می‌دهد که حقوق بین‌الملل تحت تأثیر اراده سیاسی قدرت‌ها قرار گرفته است.

وی با اشاره به اینکه فعال‌سازی مکانیسم ماشه از سوی کشور‌های غربی عملاً بازگشت به فضای قبل از برجام است اظهار داشت: اتحادیه اروپا و آمریکا با استناد به مفاهیمی، چون نگرانی‌های امنیتی یا حقوق بشر، تلاش دارند تحریم‌ها را به‌عنوان ابزار فشار حفظ کنند، حتی در شرایطی که ایران به تعهدات خود پایبند بوده یا زمینه گفت‌و‌گو را باز گذاشته است.

ظاهری با تأکید بر اینکه اقدامات یک‌جانبه و تحریم‌های ثانویه فاقد وجاهت حقوقی هستند، تصریح کرد: فعال‌سازی مکانیسم ماشه بدون اجماع جهانی و در شرایطی که ۹ عضو شورای امنیت صراحتاً با تداوم تحریم‌ها مخالفت کرده‌اند، نشان‌دهنده استیصال غرب در حفظ سیاست‌های یک‌جانبه است لذا این تحریم‌ها نه‌تنها مشروعیت ندارند بلکه نقض صریح اصول اساسی حقوق بین‌الملل و تعهدات چندجانبه‌اند.

این حقوقدان کردستانی با بیان اینکه سیاست خارجی ایران نباید تنها در واکنش به اقدامات غرب تنظیم شود، خاطرنشان کرد: تحریم‌ها و تهدید‌های بین‌المللی باید به فرصتی برای بازآرایی سیاست خارجی و دیپلماسی فعال تبدیل شوند دیگر دوران انحصار اروپا و آمریکا در نظم بین‌الملل به سر آمده و کشور‌هایی نظیر چین، روسیه، هند، و حتی کشور‌های آمریکای لاتین و آفریقا، بستر‌های مناسبی برای تعامل و همکاری چندجانبه ایجاد کرده‌اند.

وی با اشاره به سازوکارهایی، چون بریکس، سازمان همکاری شانگهای و سایر نهاد‌های منطقه‌ای، افزود: هم‌اکنون فرصت آن است که از سلطه‌گری غرب عبور کرده و سیاست خارجی ایران را بر پایه منافع مشترک، تعامل فعال و دیپلماسی چندجانبه بازسازی کنیم.

ظاهری با تأکید بر اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت نهاد‌های بین‌المللی برای مقابله با تحریم‌های غیرقانونی، گفت: ایران باید از طریق دیوان بین‌المللی دادگستری، شورای حقوق بشر و سایر نهادها، نقض‌های صورت‌گرفته توسط غرب را مستندسازی و پیگیری کند اگر در عرصه حقوقی بین‌الملل غایب باشیم، دیگران با روایت خود، میدان را در اختیار خواهند گرفت.

وی افزود: گرچه این مسیر، نتایج فوری در پی ندارد، اما در بلندمدت می‌تواند مشروعیت ادعا‌های غرب در زمینه حقوق بشر و صلح جهانی را زیر سؤال ببرد.

ظاهری در پایان تأکید کرد: فعال‌سازی مکانیسم ماشه، علی‌رغم مخالفت گسترده در شورای امنیت، و تداوم سیاست‌های تحریمی اروپا، می‌تواند نقطه عطفی برای بازتعریف جایگاه ایران در نظم جهانی باشد؛ مشروط بر آن‌که دیپلماسی کشور از انفعال خارج شده و بر اساس منافع ملی، به سمت دیپلماسی مبتکر و متوازن حرکت کند.

انتهای خبر/