علائم هشدار دهنده فلج مغزی در کودکان؛ اختلالات حرکتی را جدی بگیرید

علی‌اکبر مؤمن اظهار کرد: فلج مغزی (سربـرال پـالسی)، مجموعه‌ای از علائم ناشی از آسیب به مغز در حال تکامل است که عمدتاً به شکل اختلالات حرکتی بروز می‌کنند. این آسیب می‌تواند در سه بازه زمانی حساس، یعنی دوران بارداری، زمان تولد و پس از تولد ( ۲ تا سه سالگی)، به مغز وارد شود.

وی با اشاره به نقش عوامل متعدد در بروز فلج مغزی اظهار کرد: عوامل مؤثر بر این عارضه را می‌توان به چند گروه اصلی شامل دوران بارداری، عوامل مربوط به مادر، جفت و جنین و سایر عوامل تقسیم‌بندی کرد که از میان این موارد، دوران بارداری شایع‌ترین زمان بروز این اختلال است؛ به‌طوری‌که مشکلاتی مانند کم‌کاری تیروئید، تشنج، مصرف خودسرانه داروها و ابتلای مادر به عفونت‌ها می‌تواند در ایجاد فلج مغزی نقش بسزایی داشته باشد.

مومن با بیان اینکه اختلال در عملکرد جفت می‌تواند نقش مهمی در بروز فلج مغزی داشته باشد گفت: مشکلاتی مانند جدا شدن زودرس جفت، جفت سرراهی و وضعیت غیرطبیعی قرارگیری جنین که موجب کاهش یا قطع جریان اکسیژن و مواد غذایی به جنین می‌شود، از جمله عوامل مرتبط با جفت و جنین هستند که در بروز این عارضه تأثیرگذارند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز ادامه داد: بارداری‌های چندقلویی، خونریزی‌های دوران بارداری به‌ویژه در سه‌ماهه پایانی، تولد نوزاد نارس (پیش از ۳۸ هفتگی)، وزن‌گیری ناکافی جنین، قرار گرفتن مادر در معرض اشعه یا ضربه، کاهش مایع آمونیوتیک و پارگی زودرس کیسه آب از دیگر عوامل خطرزا در ایجاد فلج مغزی به شمار می‌روند.

وی با تاکید بر اهمیت پیشگیری در بروز این اختلال، توصیه کرد: مادران باردار تا حد امکان از سفرهای غیرضروری، مصرف خودسرانه داروها و قرار گرفتن در معرض اشعه مستقیم نور خورشید پرهیز کرده و با انجام واکسیناسیون به‌موقع، تغذیه سالم، کنترل فشار خون و انجام غربالگری‌ها، یک دوره بارداری ایمن را سپری کنند.

مومن با اشاره به برخی عوامل موثر در زمان تولد و مشکلات حین زایمان خاطرنشان کرد: زایمان زودرس، دشواری در خروج نوزاد که موجب کاهش اکسیژن‌رسانی می‌شود، یا وضعیت‌های غیرطبیعی قرارگیری جنین مانند پایین بودن پا یا شانه به جای سر، از جمله مواردی هستند که خطر بروز فلج مغزی را افزایش می‌دهند؛ مسمومیت بارداری (افزایش فشار خون و تورم)، دیابت کنترل‌نشده مادر که می‌تواند منجر به کاهش شدید قند، کلسیم یا منیزیم در نوزاد شود و همچنین استفاده از داروهای بی‌دردی زایمان در صورت ورود به بدن نوزاد، از دیگر عوامل مؤثر در ایجاد این عارضه محسوب می‌شوند.

این فوق‌تخصص مغز و اعصاب کودکان در خصوص شرایط مناسب زایمان ایمن تاکید کرد: زایمان باید در شرایط مناسب و بیمارستانی صورت پذیرد. همچنین باید توجه داشت که پس از تولد، ابتلا به عفونت‌های مغزی مانند مننژیت و آنسفالیت و برخی آسیب‌های فیزیکی مثل ضربه به سر (عمدی یا غیرعمد)، سقوط از ارتفاع، غرق‌شدگی یا برق‌گرفتگی منجر به فلج مغزی می‌شود.