۱۲ / خرداد / ۱۴۰۵ - 02 June 2026
04:36
کد خبر : 9723593
۱۴:۲۸

۱۴۰۴/۰۸/۱۸
یادداشت خبرنگار/روایتی کوتاه به مناسبت سالروز عملیات محرم؛

   عملیات محرم محصور در دل خاطره ها 

عملیات محرم یکی از بزرگترین پیروزی هایی است که رزمندگان دفاع مقدس در عین خوش تا شرهانی و طیب عراق رقم زدند اما با گذشت سالها در دل خاطره ها محصور مانده است.

قزوین_هنوز کوه های زبیدات، حمرین، رودخانه خروشان و بارانی دویرج، عین خوش، موسیان ما را صدا می زند. گویی رازها در دل خویش دارد اما هم‌چنان مظلوم در دل خاطره ها مانده است. محرم توازن و تعادل لشگر شیطان را برهم می زند. بوی نم نم باران رحمت و زمزمه دعای توسل رزمندگان در کوه های حمرین مانده است. اینجا برادری التماس می کند که برادر دیگرم که از من کوچکتر است به پشت جبهه منتقل کنید با اصرار به تدارکات پشت خط منتقل می شود اما عراق با عملیات تهاجمی به تدارکات وقفه ای کوتاه را رقم می زند. برادر کوچکتر آسمانی می شود و برادر بزرگتر در زبیدات عراق خبر شهادت را متوجه می شود.

 

اینجا رزم مردان لرستان، قزوین با عبور رفعت الله علیمردانی از دویرج دیدنی است. صحنه ها تکان دهنده است تعدادی از نیروهای خودی در سیل ناشی از رودخانه دویرج و شکستن خاکریزها در بالا دست صحنه نبرد غرق و به شهادت می رسند. اینجا زبیدات، موسیان، حمرین، عین خوش، شرهانی است صدای شیران سرزمین پارسی و مالک اشترهای خمینی کبیر طنین انداز است.

 

صدایی که از صحنه های جنگ در سکوت حرف می زند. اینجا با تقدیم ۱۲۵۰ شهید قتلگاه کربلا رقم می خورد. اصفهان ۷۰۰ شهید تقدیم می کند فقط در روز ۲۵ آبان ۱۳۶۱ اصفهان ۳۷۰ شهید تشییع می کند. چه محرمی برپا شده که فرزندان خمینی با لباس رزم و قلب هایی آکنده از مهر اهل بیت به میدان رفتند. وقتی صحنه های دست نخورده جنگ را در منطقه زبیدات دیدم وحشت و سختی نبرد را به خوبی درک میکردم. انبوه سلاح های زنگ زده و ادوات منهدم شده تاریخی را روایت میکرد که فریادهای یا حسین (ع) از دل آهن پاره های بشری که در جبهه حق و باطل برجا مانده بود به گوش می رسید.

 

صدایی که انسان را به قلب تاریخ می برد. هرجا نام محرم هست مظلومیت و پیروزی خون بر شمشیر در ذهن ها پیدا می شود.

عملیات محرم یکی از موفق ترین تهاجم رزمی ایران به دشمن بعثی در دفاع مقدس است. پس از عملیات رمضان که با عدم الفتح همراه شد عراق اعلام کرد دیگر ایران توان اجرای عملیات بزرگ را ندارد برای بر هم زدن محاسبه دشمن نیاز به طراحی یک عملیات بزرگ و باز شدن قفل جبهه بود که توسط چهار قرارگاه عملیات محرم به مرحله اجرا در آمد.

 

عراق با تسلط ۶۰ کیلومتری در مسیر دهلران و موسیان مسیر تدارکات و ارسال نیرو و تجهیزات را در اختیار داشت و ایران توان عملیات های بزرگ را به دلیل اشغال ارتفاعات حمرین و در تیر راس قرار دادن جاده دهلران اهواز از دست داده بود.اقدام عراق در اشغال پانصد کیلومتر مربع از خاک ایران شکافی نظامی، امنیتی و تدارکاتی در جبهه جنوب ایران ایجاد کرده بود. چهاره ماه از عملیات رمضان گذشته بود که امام مستضعفان دستور تجهیز و توسعه به نیروهای سپاه داده شد و با تبدیل تیپ ها به لشگر نیروی زمینی سپاه پاسداران اولین تجربه عملیات موفق برون مرزی را طراحی کرد.

 

سپاه برای ایجاد روحیه و برهم زدن توازن نبرد با کمک پشتیبانی توپخانه ارتش، یک تیپ نیروی زمینی از لشگر ۸۴ خرم آباد و یک تیپ از لشگر ۲۱ حمزه ارتش، یگ گردان از تیپ ۵۸ ذوالفقار زیر نظر چهار قرارگاه وارد نبرد شد. در جبهه شمالی لشگر ۸ نجف اشرف،۲۵ کربلا،تیپ۳۰ زرهی حضور داشتند. در جبهه میانی تیپ ۱۷ علی ابن ابیطالب (ع) قم و اولین فرماندهی برون مرزی مهدی زین الدین در ۲۳ سالگی،یک گردان از تیپ ۵۸ ذوالفقار و تیپ ۲۱حمزه از ارتش جمهوری اسلامی حضور داشتند. در جبهه جنوبی تیپ۴۴ قمر بنی هاشم،۱۴ امام حسین(ع)، تیپ ۳۵ امام سجاد(ع) و تیپ ۸۴ خرم آباد برای نبرد آماد شدند.

 

عملیات با رمز لا حول ولا قوة الا بالله...یا زینب(س) در دهم آبان ۱۳۶۱ شروع شد.منطقه عملیاتی محرم از سمت شرق به رودخانه دویرج، شهر دهلران و موسیان و محور چم‌هندی، چم‌سری و عین‌خوش و شرهانی محدود می‌شود، همچنین از سمت غرب که در داخل خاک عراق قرار دارد شامل شهر علی‌الغربی، علی‌الشرقی و شهر عماره است که این دو شهر برای ایران و عراق از جهت سیاسی دارای اهمیت بود.

 

 

نیروهای جمهوری اسلامی ایران یک شب قبل از عملیات، به دشت عباس ورود کردند و 10 آبان ماه قبل از طلوع خورشید در 4 کیلومتری حمرین در داخل کانال‌ها و بستر رودخانه‌ دویرج، به دور از میدان دید دشمن مستقر شدند و فقط توپخانه‌ها و خمپاره اندازها به تنهایی اجرای آتش می‌کردند.

 

حوالی ساعت 13 بارندگی آغاز شد و تا ساعت 15 ادامه داشت؛ این بارندگی به قدری زیاد بود که رودخانه دویرج طغیان کرد، و پل‌های عبوری از رودخانه تخریب شد؛ از میان پل‌های غیر قابل استفاده، پل چم‌سری تنها پلی بود که نیروها باید تا ساعت 22 از آن عبور می‌کردند و خود را به خط آتش می‌رساندند.

 

چون زمان آغاز عملیات ساعت 22 بود، نیروها باید به آن طرف رودخانه منتقل می‌شدند، به همین دلیل بعضی از افراد به آب زدند و از رودخانه خروشان عبور کردند و مابقی نیروها از همان پل باقی مانده رد شدند؛ هنگامی که نیروها از رودخانه عبور می‌کردند، بعضی از آنان در رودخانه دویرج آرام گرفتند و آسمانی شدند.

 

نیروهای عراقی با توجه به اینکه، انجام یک عملیات در منطقه عین‌خوش را توسط ایران پیش بینی می‌کردند، هرگز گمان نمی‌بردند که با وقوع سیل، عملیات صورت بگیرد. به همین دلیل از مقاومت و آمادگی آنان کاسته شده بود. این کاهش مقاومت به نحوی بود که در ساعات اولیه عملیات، نیروهای ایرانی توانستند پیشروی چشم‌گیری را انجام دهند. در نهایت عملیات با آزاد سازی ۵۰۰ کیلومتر مربع از خاک وطن، ارتفاعات حمرین در مرحله اول به پایان رسید. مرحله بعدی ایمن سازی جاده دهلران اهواز و ارتباط جبهه های جنوب به صورت پیوسته بود. لذا رزمندگان اسلام با آزاده سازی ۳۰۰ کیومتر مربع از خاک دشمن، تصرف ۷۰ حلقه چاه نفت که روزانه ۲۵ هزار بشکه قابلیت استخراج داشت و اشرف نظامی و امنیتی کامل به شهر و جاده طیب عراق و تهدید العماره ورق جنگ را به نفع ایران رقم زد.

 

ایران اولین عملیات برون مرزی موفق را پس از عملیات رمضان انجام داد. محرم نامی مظلوم در دفاع مقدس است.

 

انتهای پیام/۱۰۰۲/


گزارش خطا
ارسال نظرات شما
x

عضو کانال روبیکا ما شوید