این ۳ علامت، دیگر سرماخوردگی نیست

آبریزش و عطسه همیشه نشانه سرماخوردگی ساده نیست. اگر تب ناگهانی، درد عضلانی شدید و سرفه خشک به آن اضافه شده باشد، ممکن است مهمان ناخوانده پاییز، یعنی آنفلوانزا به شما سرزده باشد.

به گزارش خبرگزاری بسیج پاییز امسال نیز با خود، مهمانان ناخوانده‌ای آورده است. همان‌ها که با تب ناگهانی، سرفه‌های خشک و کوفتگی عضلات شناخته می‌شوند. این روزها، اگر در اطرافتان کسی را می‌بینید که ناگهان به گوشه‌ای خزیده و با چشمانی خسته از درد بدن شکایت می‌کند، احتمالاً تنها نیست. داده‌های رسمی نظام مراقبت سلامت کشور نشان می‌دهد موج ویروس‌های تنفسی، از سرماخوردگی ساده تا آنفلوانزا، بار دیگر در حال چرخش است.آمار رسمی؛ سرماخوردگی پیشتاز، آنفلوانزا در تعقیببر اساس تازه‌ترین گزارش نظام مراقبت تنفسی کشور که همچون نقشه‌ای دقیق، حرکت ۲۱ عامل بیماری‌زای تنفسی را رصد می‌کند، تصویر این هفته‌های پایانی پاییز چنین ترسیم شده است: سرماخوردگی با دردست‌داشتن سهمی قریب به ۳۰ درصدی، صدرنشین بی‌چون‌وچرای عفونت‌های تنفسی است. در رده بعد، اما بازیگری جدی‌تر حضور دارد: آنفلوانزا با سهم ۱۱ تا ۱۲ درصدی از مراجعات.این اعداد از کجا می‌آیند؟ پاسخ در سه سامانه هوشمند رصد نهفته است که بی‌وقفه نفس‌های کشور را زیر نظر دارند. دو سامانه تخصصی، تنها بر آنفلوانزا متمرکزند و یک سامانه جامع، تمامی آن ۲۱ عامل تنفسی را می‌پاید. خروجی این نظارت دقیق حاکی از آن است که سویه فعلی در گردش آنفلوانزا، H2N3 نام دارد. این سویه، یک گردشگر جهانی است و امسال در بسیاری از کشورهای جهان نیز مشاهده شده است.

پیش‌بینی کارشناسان؛ موجی شبیه به سال گذشته

الگوی امسال، چندان غریب به نظر نمی‌رسد. کارشناسان می‌گویند روند امسال، تقریباً شبیه به سال گذشته است: موج از اواخر مهر آغاز می‌شود، در آبان ادامه می‌یابد و پیش‌بینی می‌شود از نیمه آذر به بعد، آرام‌آرام فروکش کند. اما یک هشدار وجود دارد. در یکی دو هفته آینده، ممکن است برخی استان‌های کشور شاهد افزایش مختصری در موارد ابتلا باشند.صدای بیماران؛ وقتی ویروس حمله می‌کندعلائم آنفلوانزا مانند یک غافلگیری ناگهانی است؛ سارا، معلم دبستان تعریف می‌کند: "دقیقاً سر کلاس سوم بودم که ناگهان لرز تمام وجودم را گرفت. تا پایان ساعت، تبم بالا رفته بود و تمام استخوان‌هایم درد می‌کرد. انگار یک کامیون روی من رد شده بود! " امیرحسین، دانشجو نیز تجربه مشابهی دارد: "فکر کردم سرماخورده‌ام. اما تب ۳۹ درجه و سرفه‌های خشکی که خواب را از چشمانم ربود، چیز دیگری می‌گفت." در این فصل، سه‌گانه "تب + بدن‌درد + سرفه خشک" اغلب شناسنامه آنفلوانزاست و در کودکان ممکن است با علائم گوارشی مانند تهوع و استفراغ نیز همراه باشد.

هشدار پزشکان؛ از پیشگیری تا درمان مسئولانه

دکتر کاظم فتاحی، پزشک عمومی، در گفت‌وگو با خبرگزاری بسیج به چند نکته کلیدی اشاره می‌کند که همچون زرهی در این روزها کاربرد دارند. وی بر اهمیت پیشگیری تأکید می‌کند: "استفاده از ماسک در شلوغی‌ها، شست‌وشوی مرتب دست‌ها، دوری افراد آسیب‌پذیر از ازدحام و تزریق واکسن برای گروه‌های پرخطری که هنوز اقدام نکرده‌اند، توصیه‌های همیشگی و بسیار مؤثری هستند."واکسن؛ محافظتی نسبی اما ضروریدر مورد واکسن نیز توضیح می‌دهد: "واکسن‌های امسال، سویه در گردش را پوشش می‌دهند؛ اگرچه ممکن است به دلیل جهش‌های جزئی ویروس، اثربخشی مطلق نباشد و معمولاً بین ۴۰ تا ۶۰ درصد از ابتلا یا شدت بیماری جلوگیری کند، اما همین میزان نیز می‌تواند تفاوت‌ساز باشد."

خط‌قرمز؛ مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک ممنوع!

اما هشداری که دکتر فتاحی با قاطعیت بیان می‌کند، درباره مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک است: "آنفلوانزا و سرماخوردگی، ریشه ویروسی دارند. مصرف آنتی‌بیوتیک برای آن‌ها مانند این است که برای خاموش‌کردن آتش، به‌جای آب، بنزین بریزید. نه‌تنها درمان نمی‌شوید که با ایجاد مقاومت میکروبی، آینده درمان خود و جامعه را به خطر می‌اندازید." درمان اصلی، اغلب استراحت و مراقبت‌های ساده خانگی است.مسئولیت اجتماعی؛ اگر بیمار شدید، در خانه بمانیدوی همچنین بر مسئولیت اجتماعی افراد مبتلا تأکید می‌کند: "ویروس، از قبل از شروع علائم تا روزها پس از آن قابلیت سرایت دارد. ماندن در خانه و استراحت، نه‌تنها برای بهبودی شما که لطفی در حق دیگران است. اگر چاره‌ای جز خروج نداشتید، حتماً از ماسک استفاده کنید."به نظر می‌رسد فصل آنفلوانزا، آزمونی است برای عقلانیت و مسئولیت‌پذیری جمعی ما. با رعایت اصولی ساده اما مؤثر، می‌توان این موج را نیز پشت سر گذاشت و زمستانی سالم‌تر را پیش‌رو گرفت. سلامت، گاهی فقط یک انتخاب است؛ انتخابی که امروز می‌کنیم و بر فردای خود و اطرافیانمان تأثیر می‌گذارد.