خشکسالی، قاتل طارم، سرزمین باغهای بهشتی زیتون
قزوین_ خبرگزاری بسیج،قزوین استانی با دشت های پهناور حاصلخیز و کمربند کوهستانی البرز دارای موقعیت خاص جغرافیایی است و به دلیل عدم آمایش صحیح سرزمینی همواره چالش خشکسالی جز تهدیدات همیشگی برای کشاورزی و آب شرب است. آب از منابع چاه، رودخانه های فصلی، رودخانه های دایمی، نزولات جوی، قنات و چشمه ها فقط در چرخه مصرف قرار می گیرد در حوزه صنعت و فاضلاب شهری بدلیل نبود تسویه خانه های صنعتی برگشت آب امکانپذیر نیست و تنها با آلودگی زیست محیطی همراه است در حالی که می توان از پساب های شهری و صنعتی تسویه شده در کارواش ها، صنایع آب بر و درختان غیر مثمر استفاده کرد. خبرگزاری بسیج طی یادداشت های مستمر تحلیل هایی در خصوص وضعیت آب در مناطق مختلف قزوین ارائه می دهد که از نظر مخاطبین می گذرد.
بخش طارم سفلی با مرکزیت شهر سیردان و قطب تولید زیتون کشور در انتهای استان قزوین و هم مرز با استانهای گیلان و زنجان قرار دارد بر اساس اقلیم خاص خود این نگین گرانبها به هندوستان ایران معروف است. سرزمینی که میوه و درختان قرآنی مانند زیتون، انجیر و انار فراوان در آن یافت می شود اما طارم سفلی در سالهای اخیر با بحرانهای خشکسالی و عدم مدیریت صحیح منابع و معادن و آب همراه بوده است.بیشترین مصرف آب در بخش کشاورزی است که اغلب به صورت غرق آبی و بخشی هم قطره ای و تحت فشار است.
در طرح طوبی، بانک زمین و صدها طرح توسعه باغات زیتون باعث شد تقاضای آب در بخش طارم از عرضه بیشتر شود بیش از ۱۰هزار هکتار باغ صنعتی و سنتی کشت زیتون در طارم سفلی بخشی از قابلیت های استان است. متاسفانه با واگذاری معادن شن و ماسه، خشکسالی، عدم تخصیص صحیح منابع آب بخش بزرگی از این باغات زیتون در معرض نابودی قرار دارد. در بخش هایی از آب شرب و کشاورزی اقدامات شایسته ای بسیج سازندگی با هماهنگی و حمایت دستگاه ها انجام داده اما کافی نیست.
روستاهای طارم به دلیل قرار گرفتن در دامن کوهستانهای البرز ظرفیت احداث ۱۲۰ سیل بند را با کمترین هزینه دارد، این اقدام علاوه بر جلوگیری از فرسایش و تخریب خاک و زمینهای مسکونی و کشاورزی نسبت به غنی سازی سفره های آب های زیر زمینی و چشمه ها، رطوبت دهی به خاک، احیای پوشش گیاهی و جانوری در تعادل بخشی به وضعیت اکوسیستم منطقه نقش ویژه ای را ایفا می کند. طارم سفلی با دارا بودن ۱۱۰ روستا و تولید محصول راهبردی زیتون،حبوبات، پیاز و انار نقش اساسی در تامین غذایی کشور دارد.
باغات سنتی زیتون در طارم سفلی بیش از دو قرن است از این منابع آبی رودخانه ها استفاده می کنند باعث تشدید بحران خشکسالی و عدم باردهی درختان و محصولات کشاورزی شده اند. هیچ کس به اندازه افراد بومی آن منطقه بحران ها و فرصت ها را نمی شناسند و همزیستی که مردم با طبیعت دارند حاصل هزاران سال تجربه است گاهی وجود قوانین دست و پا گیر فرصت های احیای باغات را از مردم می گیرد که این امر نیاز مند بررسی کارشناسی و شنیدن نظرات مردم است.
استان قزوین از رودخانه شاهرود و قزل اوزن نتوانسته است به اندازه نیاز خود از این ظرفیت و منابع بهره برداری کند سد سفید رود که از رودهای عبوری استان قزوین و ده ها رودخانه فصلی تغذیه می کند با وزش بادهای منجیل و روان سازی ماسه های بادی بخش بزرگی از باغات زیتون در روستای سیاهپوش و میرخوند را تخریب و بیش از بستر سد بیابان زایی در طارم سفلی داشته است. هرچند چندین باغ صنعتی استفاده ای محدود از سد سفید رود دارند اما برداشت اب از این بستر کمتر از یک دهم درصد است.
مسئولان تا کنون نتوانستند روستاهایی که دارای باغات سنتی اند با آموزش آبیاری مدرن و قطره ای در برابر بحران بی آبی آسیب ها را به حداقل برسانند لذا بحران آب در منطقه طارم سفلی با۱۱۰ روستا دارای دلایل مختلف از جمله برداشت های بی رویه شن و ماسه از بستر رودخانه ها باعث شده که منابع آبی رودخانه در بستر آبرفتی خود کاملا نابود شود و ذخیره چند میلیون سال آب که ناجی منطقه در شرایط بحران بود امروز با کام تشنه ده هها هزار سال گذران عمر کند تا شاید به روزهای اوج برگردد.
طارم را می توان با احداث سیل بندها، عدم برداشت شن و ماسه از بستر رودخانه ها و کوهها، جلوگیری از برداشت آب های جاری توسط معادن استفاده از چاه ها و استخرهای ذخیره آب در بخش کشاورزی، قطره ای کردن باغات سنتی، تعیین حقابه برای روستاهای پایین دست نجات داد در غیر این صورت شاید روزی کشاورزی مردمی در طارم یک رویا باشد و مشاغلی که از این طریق کسب درآمد داشتند به حاشیه نشینی، کارگری و مهاجرت به شهرها نمایان شود.
انتهای پیام/۱۰۰۲/
