سفر ترامپ به چین و تاثیر آن بر معادلات جنگ آمریکا و ایران

به گزارش خبرگزاری بسیج از البرز، محمدصالح سراج کارشناس مسائل سیاسی در یادداشتی آورده است که

سفر ترامپ به پکن برای دیدار با رهبر چین، در بحبوحه تنش‌ها و درگیری‌های آمریکا و ایران در منطقه راهبردی غرب آسیا، برای سه بازیگر اصلی یعنی آمریکا، چین و ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ سفری که می‌تواند معادلات امنیتی منطقه را با تغییرات مهمی مواجه کند.

نیاز گسترده چین به انرژی و اهمیت استمرار امنیت دریانوردی و باز بودن تنگه هرمز برای واردات نفت، باعث شده است که پکن تحولات غرب آسیا را با حساسیت ویژه‌ای دنبال کند.

در همین چارچوب، شی‌جین‌پینگ تلاش می‌کند در دیدار با ترامپ، راهکار‌هایی جدید در دو حوزه اقتصادی و امنیتی برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای ارائه دهد تا منافع راهبردی چین در این منطقه حفظ شود.

چین به خوبی می‌داند که توسعه صنعتی این کشور وابسته به جریان پایدار انرژی است و شریان حیاتی اقتصاد آن از غرب آسیا عبور می‌کند.

از سوی دیگر، آمریکا همچنان مهم‌ترین رقیب چین در خاورمیانه به شمار می‌رود و کاهش نفوذ واشنگتن در منطقه می‌تواند فرصت‌های اقتصادی و امنیتی بیشتری برای پکن ایجاد کند.

بر همین اساس، رهبر چین تلاش می‌کند با بهره گیری از شرایط نه چندان باثبات آمریکا در غرب آسیا، ضمن حفظ منافع اقتصادی کشورش، زمینه گسترش نفوذ راهبردی چین در میان کشور‌های منطقه به‌ویژه متحدان سنتی آمریکا در خلیج فارس را فراهم کند.

چین که به رویکرد فرصت‌محور در سیاست بین‌الملل شناخته می‌شود، در صدد است از شرایط موجود برای تعمیق نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در منطقه و جهان بهره ببرد و نقش پررنگ تری در مدیریت نظم جهانی ایفا کند.

در مقابل، ترامپ نیز در این سفر به دنبال جلب همکاری چین در پرونده ایران است.

در یک سناریو، واشنگتن ممکن است از پکن بخواهد در صورت ازسرگیری درگیری ها، حمایت‌های نظامی و اطلاعاتی خود از تهران را کاهش دهد؛ موضوعی که احتمالاً با پیشنهاد‌هایی در قبال پرونده تایوان همراه خواهد بود.

با این حال، از نگاه برخی تحلیلگران، چنین توافقی می‌تواند در بلندمدت به زیان چین تمام شود؛ چرا که تضعیف ایران، به معنای استمرار نفوذ آمریکا در منطقه خواهد بود و رؤیای کاهش هژمونی واشنگتن در غرب آسیا تحقق نخواهد یافت.

سناریوی دوم، ادامه حمایت‌های سیاسی، اطلاعاتی و نظامی چین از ایران است. در این وضعیت، پکن می‌تواند هم‌زمان دو هدف را دنبال کند؛ نخست، تضعیف جایگاه راهبردی آمریکا در منطقه و دوم، افزایش نفوذ خود در میان متحدان آسیایی و اروپایی واشنگتن که ممکن است در نتیجه تحولات منطقه‌ای، گرایش بیشتری به همکاری با چین پیدا کنند.

بر این اساس، سفر ترامپ به چین می‌تواند بر آینده امنیتی غرب آسیا و روند تنش‌های آمریکا و ایران تاثیرگذار باشد.

چین تلاش می‌کند با ایفای نقشی فعال‌تر در روند‌های دیپلماتیک، جایگاه خود را به‌عنوان بازیگری اثرگذار در حل بحران‌های جهانی تثبیت کند.

در شرایطی که آمریکا در حل برخی بحران‌های بین‌المللی با چالش مواجه شده است، پکن تلاش دارد از فرصت موجود برای تقویت موقعیت خود در نظام بین‌الملل استفاده کند.

از این منظر، چین اکنون در برابر یک آزمون مهم قرار گرفته است؛ انتخاب میان همراهی راهبردی با ایران و تقویت جایگاه جهانی خود، یا حرکت در مسیر توافق با آمریکا و مواجهه با استمرار فشار‌ها و رقابت‌های فزاینده واشنگتن، به‌ویژه در پرونده تایوان.