زیست‌بوم نوآوری باید از حصار شهرک‌های علمی خارج شود

به گزارش خبرگزاری بسیج اصفهان؛

اسفندیار اختیاری، معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی و دبیر شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان، صبح امروز در سمینار آموزشی تحول مفاهیم شهری و مسیر حرکت به سوی شهرهای دانش‌بنیان، هوشمند و شناختی در سالن همایش‌های اتاق بازرگانی با تأکید بر ضرورت پیوند زیست‌بوم نوآوری با مدیریت شهری اظهار داشت: مسئله اصلی شهرهای امروز، کمبود پروژه‌های عمرانی و فناوری نیست، بلکه نبود توسعه مبتنی بر دانش و نوآوری در بدنه شهرهاست.

وی با اشاره به ظرفیت‌های زیست‌بوم نوآوری اصفهان افزود: این استان از شهرهای نمونه در نظام ملی نوآوری کشور است و ظرفیت‌های متعددی از جمله شهرک علمی و تحقیقاتی، مراکز نوآوری، مراکز رشد، شتاب‌دهنده‌ها، فضاهای کار اشتراکی و مراکز کارآفرینی دانشگاهی را در اختیار دارد؛ اما پرسش اساسی این است که این ظرفیت‌ها تا چه اندازه توانسته‌اند با مردم ارتباط برقرار کنند و در حل مسائل شهری به کار گرفته شوند.

معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی ادامه داد: اگرچه اصفهان از ظرفیت‌های علمی و فناوری برخوردار است، باید بررسی کنیم که چرا این ظرفیت‌ها به اندازه کافی در بدنه شهر دیده نمی‌شوند و چرا همچنان در بسیاری از فرایندهای اداری، شهروندان برای انجام کارهای خود ناچار به مراجعه حضوری و پیگیری مکاتبات هستند.

اختیاری با اشاره به مشکلات زیست‌محیطی و شیوه‌های سنتی توسعه شهری افزود: هنوز در برخی موارد، هنگام صحبت از توسعه صنعتی، صنایعی مطرح می‌شوند که آب‌بر و آلاینده هستند و می‌توانند مشکلات متعددی برای شهرها ایجاد کنند؛ درحالی‌که باید با بهره‌گیری از دانش و نوآوری، در شیوه‌های تصمیم‌گیری و توسعه شهری بازنگری کنیم.

وی با بیان اینکه مفهوم شهر دانش‌بنیان از سال ۱۴۰۱ مورد توجه قرار گرفته است، تصریح کرد: شهر دانش‌بنیان شهری است که در آن دانش، سرمایه انسانی و نوآوری به‌صورت نظام‌مند و با حکمرانی هوشمند، به خلق ارزش اقتصادی، ارتقای کیفیت زندگی و توسعه پایدار شهری منجر شود.

دبیر شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان تأکید کرد: تحقق این مفهوم صرفاً به معنای استفاده از فناوری‌های پیشرفته نیست، بلکه دانش و نوآوری باید در تصمیم‌گیری‌ها، فرایندهای اجرایی و حل مسائل روزمره شهروندان نقش داشته باشند. نمی‌توان دانش‌بنیان بودن را صرفاً به فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان در محدوده‌ای خاص محدود کرد و انتظار داشت سایر بخش‌های شهر بدون ارتباط با این ظرفیت‌ها به فعالیت خود ادامه دهند.

اختیاری با بیان اینکه تحقق شهر دانش‌بنیان نیازمند همکاری همه بخش‌های مدیریت شهری است، گفت: این هدف با فعالیت یک دستگاه محقق نمی‌شود و استاندار، فرماندار، اعضای شورای شهر، مدیران دستگاه‌های صنعتی، محیط‌زیست و سایر بخش‌های مرتبط باید در کنار یکدیگر برای تحقق آن برنامه‌ریزی کنند.

وی افزود: برای حرکت به سمت شهر دانش‌بنیان، لازم است فرهنگ‌سازی و اقدامات ترویجی انجام شود و مدیران شهری در شیوه تصمیم‌گیری خود بازنگری کنند؛ زیرا اگر با همان روش‌های گذشته به مسائل جدید پاسخ دهیم، نمی‌توان انتظار داشت نتایج متفاوتی به دست آید.

معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی با اشاره به تجربه یزد در اجرای الگوی شهر دانش‌بنیان اظهار کرد: یزد به‌عنوان نخستین شهر دانش‌بنیان دارای مصوبه هیئت وزیران، در حال پیاده‌سازی این الگوست؛ البته تحقق آن فرایندی زمان‌بر است و نمی‌توان انتظار داشت چنین تغییری یک‌شبه اتفاق بیفتد.

اختیاری ادامه داد: انتخاب یزد به ظرفیت‌های دانشگاهی، نیروی انسانی و زیست‌بوم نوآوری این شهر مرتبط است. در این الگو، تصمیم‌های مربوط به توسعه صنعتی و صدور مجوزها نیز باید با توجه به ظرفیت‌های علمی و دانش موجود در شهر اتخاذ شود و دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری، شهرک‌های صنعتی و مدیریت شهری در این فرایند نقش داشته باشند.

وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی در سیاست‌گذاری شهری گفت: برای تحقق شهر دانش‌بنیان، وجود یک شورای راهبری در سطح ارشد ضروری است تا دستگاه‌ها و نهادهای مختلف بتوانند در چارچوبی مشترک تصمیم‌گیری کنند. همچنین باید شاخص‌های مشخصی متناسب با شرایط هر شهر، شهرستان و استان تعریف شود.

دبیر شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان با اشاره به محورهای ارزیابی شهرهای دانش‌بنیان خاطرنشان کرد: شاخص‌های مرتبط با نیروی انسانی، زیرساخت‌ها، فرایندها و کیفیت زندگی از جمله محورهایی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند و شاخص‌های متناسب با شهرهای دانش‌بنیان نیز استخراج شده است.

اختیاری در پایان تأکید کرد: زیست‌بوم شهری و زیست‌بوم نوآوری نمی‌توانند به‌صورت جداگانه فعالیت کنند؛ این دو باید به یکدیگر پیوند بخورند و با هم‌افزایی ظرفیت‌های علمی، مدیریتی و اقتصادی، زمینه پیشرفت کشور و بهبود کیفیت زندگی شهروندان را فراهم کنند.