مهدی پودینهواحد، مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان هیرمند، در گفتگو با خبرنگار بسیج در هیرمند، از آموزش ۹۰ هنرجو در دوره دوم کلاسهای صنایعدستی سال ۱۴۰۵ در بخشهای مرکزی و قرقری خبر داد و بیان کرد: این دورهها با هدف توسعه مهارتآموزی، رونق تولید و ایجاد درآمد پایدار برای هنرجویان برگزار میشود.
وی افزود: هنرجویان پس از پایان دورههای آموزشی، گواهینامه دریافت میکنند تا زمینه فعالیت حرفهای و توسعه کسبوکارهای صنایعدستی برای آنان فراهم شود.
مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی هیرمند با اشاره به نقش بانوان در رونق صنایعدستی شهرستان اظهار کرد: سکینه دهمرده، مربی و کارآفرین هیرمندی، با آموزش رشته خامهدوزی در روستای سنجرانی و تربیت هنرجویان، نقش مؤثری در توسعه تولید و درآمدزایی برای مردم این روستا داشته است.
وی ادامه داد: محصولات تولیدی این کارگاه علاوه بر عرضه در بازار، به خارج از کشور نیز صادر میشود که این موضوع ظرفیت صنایعدستی بومی شهرستان را برای حضور در بازارهای گستردهتر نشان میدهد.
پودینهواحد خاطرنشان کرد: در دوره نخست نیز ۸۰ نفر از صنعتگران صنایعدستی شهرستان موفق به دریافت مجوز فعالیت شدند؛ اقدامی که میتواند به ساماندهی فعالیت صنعتگران و تقویت تولید و اشتغال در منطقه کمک کند.
آموزش ۹۰ هنرجو در دوره دوم و صدور مجوز فعالیت برای ۸۰ صنعتگر در دوره نخست، از گستردگی ظرفیت مهارتآموزی و تولید صنایعدستی در هیرمند حکایت دارد. با این حال، تبدیل این ظرفیت به اشتغال پایدار، مستلزم آن است که آموزشها با نیاز بازار هماهنگ شوند و هنرجویان پس از پایان دوره، برای تأمین مواد اولیه، دریافت تسهیلات، تولید محصول و دسترسی به مشتریان نیز از حمایت لازم برخوردار باشند.
در چنین شرایطی، تجربه کارگاه نازدخت میتواند نمونهای از پیوند آموزش با تولید و فروش باشد؛ تجربهای که نشان میدهد توسعه صنایعدستی، علاوه بر تربیت نیروی ماهر، به فراهمکردن زمینه فعالیت حرفهای و ایجاد ارتباط میان هنرمندان و بازار نیاز دارد.
مربی خامهدوزی هیرمند در پایان از حمایتهای کمیته امداد، بسیج جامعه زنان و اداره میراث فرهنگی شهرستان قدردانی کرد و گفت: این مجموعهها با خرید محصولات کارگاه و حمایت از تولیدات هنرمندان، نقش مؤثری در ادامه فعالیت ما داشتهاند و امیدواریم این حمایتها برای توسعه اشتغال و حفظ هنرهای اصیل منطقه تداوم یابد.
در نتیجه سوزندوزی و خامهدوزی در هیرمند، امروز ظرفیتی فراتر از حفظ یک هنر سنتی دارند؛ ظرفیتی که میتواند با تکیه بر مهارت زنان بومی، به توسعه مشاغل خانگی، افزایش درآمد خانوادههای روستایی و معرفی فرهنگ سیستان در بازارهای داخلی و خارجی کمک کند. همکاری ۵۰ دوزنده با یک کارگاه محلی، صادرات محصولات به کشورهای اروپایی و آموزش هنرجویان برای راهاندازی کسبوکار مستقل، بخشی از توانمندی این حوزه را نشان میدهد.
با این حال، برای آنکه این تجربه از یک فعالیت موفق به الگویی گستردهتر برای اشتغال زنان در منطقه سیستان تبدیل شود، حمایتها باید از مرحله آموزش و اعطای تسهیلات فراتر بروند و حلقههای مختلف تولید و فروش را پوشش دهند. ایجاد بازارچه صنایعدستی، تسهیل حضور هنرمندان در نمایشگاههای کشوری، حمایت از بازاریابی و بستهبندی محصولات و فراهمکردن زمینه خرید مستمر تولیدات بومی، از جمله اقداماتی است که میتواند مسیر توسعه این کسبوکارها را هموارتر کند.
هنر زنان سیستان زمانی به پشتوانهای برای اقتصاد منطقه تبدیل میشود که مهارت و خلاقیت آنان، در کنار حمایت هدفمند و دسترسی به بازار، امکان کسب درآمد واقعی و پایدار پیدا کند. سوزندوزی هیرمند نیز با برخورداری از تجربه تولید و صادرات، این ظرفیت را دارد که علاوه بر پاسداری از میراث فرهنگی منطقه، به فرصتی برای توانمندسازی اقتصادی زنان و تقویت معیشت خانوادههای روستایی تبدیل شود؛ فرصتی که تحقق آن، به تداوم حمایتها و برداشتن موانع پیش روی تولیدکنندگان وابسته است.
یادداشت | فرشاد عالی
یادداشت / حسین زارع
یادداشت| روایتی از حماسه جهادی بسیجیان در جنگهای ۱۲ روزه و رمضان