حذف خدا از جامعه غربی، عقل را اسیر غرایز کرد/ ضرورت تبدیل اسلام به مسلک اجتماعی

به گزارش خبرنگار بسیج، مهدی قزوینی، استاد دانشگاه، در نشست بصیرتی مدرسه علمیه خواهران امام صادق (ع) شاهرود، با تشریح تقابل اندیشه غرب مدرن و تفکر دینی، گفت: از زمانی که بشر غربی خدا را از متن جامعه حذف کرد و عقل را جایگزین وحی ساخت، عقل او اسیر غرایز و منافع مادی شد و دیگر نتوانست سعادت انسان را تأمین کند.

وی با اشاره به محور اصلی سخن رهبر معظم انقلاب در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» افزود: دغدغه حضرت آقا این است که اسلام از قالب فردیت خارج و به یک مسلک اجتماعی تبدیل شود؛ دینی که در متن جامعه نقش‌آفرین باشد، نه در حد عبادات شخصی و جزیره‌ای.

فردگرایی افراطی و زوال ارزش‌های جمعی

این استاد دانشگاه با بیان اینکه جوامع امروز دچار «فردگرایی افراطی» شده‌اند، به مقایسه گذشته و حال پرداخت و گفت: زمانی جامعه ایرانی بر محور اجتماع و تعاون شکل گرفته بود؛ پیرزنی که تنها دو مرغ داشت، تخم‌مرغ‌هایش را برای جبهه می‌فرستاد. اما امروز منافع فردی و لذت‌های شخصی جای ارزش‌های جمعی را گرفته و همین بستر شکل‌گیری رانت، ویژه‌خواری و فاصله طبقاتی است.

ریشه‌یابی تاریخی: رنسانس و حذف دین از عرصه اجتماع

قزوینی در ادامه با بررسی تاریخ تحول تفکر در غرب گفت: در دوره رنسانس و پس از قرون وسطا، دین تحریف‌شده کلیسا در برابر علم و فطرت بشر قرار گرفت و بشر غربی برای نجات خود دین را کنار گذاشت. اما حذف خدا از جامعه، به معنای حذف معیار‌های اخلاقی و حاکم شدن عقل جدا از وحی بود.

وی با اشاره به پیامد‌های این عقلانیت سکولار افزود: عقلِ منفصل از وحی، گرفتار غرایز می‌شود. انسانی که عقلش در خدمت شهوت، قدرت‌طلبی و جاه‌خواهی است، نمی‌تواند عدالت و آزادی واقعی را رقم بزند؛ همان‌طور که انقلاب فرانسه با شعار عدالت و آزادی آغاز شد، اما در عمل، بزرگ‌ترین جنایت‌ها و استعمار‌ها از دل همان تفکر بیرون آمد.

تقابل عقل متصل به وحی و عقل منفصل از وحی

این استاد دانشگاه در تشریح تفاوت این دو نوع عقلانیت تصریح کرد: عقل متصل به وحی انسان را به ایثار، گذشت و همگرایی می‌رساند؛ اما عقل منفصل از وحی، جامعه را به خودپرستی، دروغ، فریب و خیانت سوق می‌دهد. غرب امروز با وجود نظم قانونی، فاقد روح اخلاقی و محبت انسانی است، چون پشت قانونش اجبار است نه ایمان.

وی با تأکید بر ضرورت مطالعه عالمانه تاریخ اندیشه و شناخت سیر تحولات فکری بشر، خطاب به طلاب و دانشجویان گفت: طلبه و دانشجوی آگاه باید فراتر از متن‌ها به فرامتن فکر کند؛ همان‌گونه که رهبر انقلاب در تفسیر قرآن، به سبک زندگی و کاربست اجتماعی دین توجه دارند. اگر ما هم دین را در عرصه اجتماع جاری کنیم، جامعه‌مان از بحران‌های اخلاقی و فرهنگی نجات می‌یابد.