از تحریف تا دوقطبی‌سازی، سناریوی رسانه‌های معاند برای تضعیف وحدت ایرانیان

به گزارش خبرگزاری بسیج از آذربایجان شرقی، وحدت و همبستگی ملی همواره یکی از ستون‌های اصلی پایداری ایران در بزنگاه‌های تاریخی بوده است. تجربه‌های گوناگون نشان داده هر زمان ایرانیان، با وجود تفاوت دیدگاه‌ها و سلیقه‌ها، بر اشتراکات خود تکیه کرده‌اند، توانسته‌اند از بحران‌های بزرگ عبور کنند. دقیقاً به همین دلیل است که رسانه‌های معاند، وحدت ایرانیان را نه یک ویژگی اجتماعی، بلکه یک «تهدید» برای اهداف خود می‌دانند و آن را به‌طور هدفمند نشانه گرفته‌اند.

یکی از مهم‌ترین راهبردهای این رسانه‌ها، دوقطبی‌ سازی مستمر جامعه است. آن‌ها با تقسیم جامعه به «ما» و «آن‌ها»، تلاش می‌کنند فضای گفت‌وگو را به میدان تقابل تبدیل کنند. اختلاف نظرهای طبیعی سیاسی، فرهنگی یا اجتماعی که در هر کشوری وجود دارد، در این رسانه‌ها به‌صورت شکاف‌های عمیق و غیرقابل ترمیم نمایش داده می‌شود. در این روایت‌سازی، نه‌تنها تفاوت‌ها برجسته می‌شوند، بلکه عمداً نقاط مشترک، خاطرات جمعی و هویت ملی نادیده گرفته می‌شود.

تحریف اخبار و گزینش هدفمند واقعیت‌ها، ابزار دیگر این جریان رسانه‌ای است. رسانه‌های معاند معمولاً بخشی از واقعیت را که با خط فکری‌شان همخوانی دارد، بزرگ‌نمایی کرده و بخش‌های دیگر را سانسور یا وارونه جلوه می‌دهند. نتیجه این روند، شکل‌گیری تصویری ناقص و گمراه‌کننده از جامعه ایران است تصویری که در آن، مردم به‌جای همدل بودن، در برابر یکدیگر قرار داده می‌شوند و بی‌اعتمادی به‌تدریج جای اعتماد را می‌گیرد.

القای ناامیدی و بی‌افقی نسبت به آینده نیز نقش کلیدی در این پروژه دارد. این رسانه‌ها با تمرکز مداوم بر مشکلات، ضعف‌ها و ناکامی‌ها و چشم‌پوشی از توانمندی‌ها و پیشرفت‌ها، تلاش می‌کنند احساس بن‌بست را در جامعه تقویت کنند. ناامیدی اجتماعی، زمینه‌ساز گسست‌های عاطفی و فکری است و وقتی امید به آینده کمرنگ شود، پیوندهای اجتماعی نیز سست‌تر می‌شود، دقیقاً همان هدفی که رسانه‌های معاند دنبال می‌کنند.

در بزنگاه‌های حساس، این رسانه‌ها با موج‌سازی احساسی و عملیات روانی، تلاش می‌کنند التهاب اجتماعی را به اوج برسانند. استفاده از تیترهای تحریک‌آمیز، تصاویر گزینشی، روایت‌های احساسی و هشتگ‌سازی‌های هماهنگ، ابزاری برای جایگزین کردن هیجان به‌جای تحلیل است. در چنین فضایی، شنیدن صدای متفاوت دشوار می‌شود و جامعه به‌سمت قضاوت‌های شتاب‌زده و واکنش‌های احساسی سوق داده می‌شود.

در مقابل این جنگ رسانه‌ای، افزایش سواد رسانه‌ای و تقویت فرهنگ گفت‌وگو، مهم‌ترین راهکار است. جامعه‌ای که قدرت تحلیل داشته باشد و میان خبر، تحلیل و شایعه تمایز قائل شود، کمتر در دام روایت‌های تفرقه‌افکنانه می‌افتد. بازگشت به منافع ملی، احترام به تنوع دیدگاه‌ها و تأکید بر هویت مشترک ایرانی، می‌تواند وحدتی را که هدف حمله قرار گرفته، مستحکم‌تر از گذشته کند. وحدت ایرانیان نه یک شعار، بلکه سرمایه‌ای تاریخی است، سرمایه‌ای که حفظ آن، تضمین‌کننده عبور از چالش‌های امروز و فرداست.

مریم جودی