مکانیسم ماشه

کارشناس اقتصاد ضمن واکاوی جهش اخیر نرخ ارز و رسیدن دلار آزاد به ۱۱۸ هزار تومان، این اتفاق را حاصل سیاست‌های غلط ارزی و سوءمدیریت بازار توافقی و تالار دوم دانست و همزمان هشدار داد که دشمن با فعال‌سازی مکانیزم ماشه به‌دنبال جنگ روانی برای تخریب اعتماد ملی است.

امام جمعه بخش طرقبه گفت: تحریم‌های جدید شورای امنیت بی‌تاثیر است، ایران با مهارت دور زدن تحریم‌ها، اقتصاد غیرشرطی می‌سازد، طوفان الاقصی، شکست اسرائیل را رقم زد و فلسطین را زنده نگه داشت.

امام جمعه سرخس گفت: فعال‌سازی مکانیزم ماشه جنگ روانی علیه تاب‌آوری ملت ایران است و اقدام سه کشور اروپایی در فعال‌سازی مکانیزم ماشه در راستای فشار حداکثری علیه ایران است.

همدان- کارشناس مسائل سیاسی استان همدان یکی از شروط پیروزی ملت ایران در برابر دشمنان را حفظ اتحاد و انسجام ملی دانست و گفت: علم و اقتدار ملت ایران سد بزرگی در برابر توطئه‌های دشمنان است.

دکتر غلامرضا خواجی، عضو هیات علمی گروه حقوق بین الملل عمومی دانشگاه فردوسی مشهد طی یادداشتی به سوال مبنی بر اینکه چرا اروپا با توجه به نیاز شدید به ارتباط و تعامل با ایران مکانیسم ماشه را فعال کرده،پاسخ می‌دهد.

نماینده مردم نیشابور بزرگ در مجلس شورای اسلامی گفت: دفاع مقدس ۸ ساله و جنگ ۱۲ روزه نشان داد که مردم ایران در پایبندی به نظام و انقلاب ثابت‌قدم هستند.

از نفس افتاده‌اند کفتارهای پیر که روزگاری برای بلعیدن دنیا دهان می‌گشودند. امروز اروپا یک کالبد پیر و خسته است که نفسش در آمد و نیامد است. با تکیه به دیوار دیگران می‌خواهد سرپا بایستد. این را همه می‌دانند و ما گفته‌ایم. حتی خیلی پیش‌ترها گفتیم که اروپا خدا ندارد و خود راهِ هم ندارد؛ فقط کدخدایی دارد به اسم آمریکا.

رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در واکنش به فعال شدن مکانیسم ماشه گفت: فشار حداکثری شکست‌خورده و عاملان آن این بار با هزینه‌ای سنگین‌تر پشیمان خواهند شد.

بسمه تعالی بیانیه رسمی انجمن حقوق بین‌الملل بسیج حقوقدانان ایران درخصوص اقدام غیرقانونی سه کشور اروپایی نسبت به فعال‌سازی مکانیسم «اسنپ‌بک» مرتبط با برجام با عنایت به اقدام سه کشور اروپایی ( E3 )مبنی بر درخواست فعال‌سازی «مکانیسم اسنپ‎بک» یا بازگشت خودکار تحریم‏های شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران که به موجب توافق جامع اقدام مشترک ایران و کشورهای ۱+۵ و بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد لغو شده بود. انجمن حقوق بین‌الملل ایران بعنوان یک انجمن تخصصی مردم نهاد متشکل از استادان برجسته دانشگاه ها ، قضات بازنشسته مراجع عالی قضائی و وکلای پایه یک دادگستری در راستای عمل به رسالت خود ، ضمن پایبندی به اصول و قواعد حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد ، دیدگاه و مواضع خود را در این زمینه به شرح زیر به جامعه ملل اعلام و درخواست اقدام مقتضی دارد : *۱* - ماهیت برجام ( JCPOA ) توافقی متقابل است که بر پایه اصل «تعهد در برابر تعهد» شکل گرفت. ایران محدودیت‌های هسته‌ای گسترده‌ای را پذیرفت و در مقابل ، طرف‌های دیگر مکلف به رفع تحریم‌ها و تسهیل روابط اقتصادی شدند. قطعنامه ۲۲۳۱ نیز این توافق را تأیید و آن را به بخشی از سازوکار حقوقی شورای امنیت برای حل و فصل اختلافات بدل ساخت. فلسفه اصلی هر دو سند، حفظ صلح و امنیت بین‌المللی بود. *۲* . نقض تعهد و خروج یک‌جانبه دولت امریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ مغایر با اصل حسن نیت در اجرای تعهدات بین‌المللی و اصول منشور ملل متحد بوده است. بر این مبنا ، دولتی که خود توافق را ترک کرده و تعهداتش را کنار گذاشته است ، صلاحیت استناد به سازکارهای آن از جمله اسنپ‌بک را از دست می‌دهد. همچنین به موجب اصول حقوقی چون «دکترین دست‌های پاک» و « منع سوءاستفاده از حق » ، طرف ناقض نمی‌تواند از سازکارهای تنبیهی علیه طرف دیگر بهره‌برداری کند. این امر در سال ۲۰۲۰ توسط شورای امنیت تایید شده است. *۳* . سه کشور اروپایی (بریتانیا ، فرانسه و آلمان) به تعهدات خود در زمینه رفع تحریم‌های اقتصادی و بانکی طبق برجام عمل نکرده‌اند. این امر نقض صریح توافق و اصل بنیادین وفای به عهد (Pacta Sunt Servanda) است. بر اساس قاعده «عدم اجرا در برابر عدم اجرا» (exceptio non adimpleti contractus) ، طرفی که خود به تعهدات اساسی پایبند نبوده ، نمی‌تواند طرف دیگر را به نقض اساسی متهم یا از سازکارهای تنبیهی مانند اسنپ‌بک استفاده نماید. *۴* . فعال‌سازی اسنپ‌بک علیه ایران صرفا در صورت تحقق «عدم پایبندی اساسی» (significant non-performance) از سوی ایران ، امکان‌پذیر است. چنین عدم پایبندی باید بر اساس شواهد روشن و حقوقی احراز گردد و نه صرف ادعاهای سیاسی. در شرایطی که کشورهای اروپایی خود ناقض تعهدات بوده‌اند، ادعای عدم پایبندی اساسی طرف ایران بدون لحاظ نقض تعهدات و عدم پایبندی سه کشور اروپائی و طرف امریکائی فاقد وجاهت قانونی و مغایر با موازین بین المللی است. *۵* . طبق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، استفاده از مکانیسم بازگشت تحریم‌ها تنها زمانی معتبر است که ترتیبات پیش‌بینی‌شده در بندهای ۳۶ و ۳۷ برجام طی شده باشد. هرگونه اقدام خارج از این چارچوب و بدون رعایت فرآیند کمیسیون مشترک و هیأت مشورتی ، تخلف شکلی و آیینی محسوب شده و قانونی بودن استناد به اسنپ‌بک را منتفی می‌سازد. تجربه سال ۲۰۲۰ نیز نشان داد که ادعاهای فاقد مبنای شکلی و سمتی در شورای امنیت ، قابلیت اجرایی ندارند. *۶* . اقدام سه کشور اروپایی در توسل به اسنپ‌بک و طرح مستقیم آن در شورای امنیت سازمان ملل ، بدون رعایت ترتیبات مقرر در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ ، مغایر با ماده ۲۵ منشور ملل متحد و اصل حاکمیت قانون در تصمیمات شورای امنیت است. همچنین بهره‌برداری سیاسی و ابزاری از این مکانیزم، بر خلاف موضوع و هدف (object and purpose) برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ ، که بر حفظ چارچوب توافق و حل‌وفصل اختلافات به‌صورت منظم و جمعی تأکید دارند ، محسوب می‌شود. نتیجتا بر اساس مبانی فوق ، انجمن حقوق بین‌الملل ایران اعلام می‌دارد که اقدام سه کشور اروپایی در فعال‌سازی مکانیسم اسنپ‌بک ، فاقد مبنای صحیح قانونی و مغایر اصول بنیادین حقوق بین‌الملل به‌ویژه اصول مسلم حسن نیت ، وفای به عهد و ترتیبات آیینی مقرر در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ است. لذا از جامعه بین المللی به‌ ویژه ارکان سازمان ملل متحد انتظار می‌رود : *۱* . شورای امنیت ، مطابق رویه ۲۰۲۰، اعلامیه سه کشور اروپایی را به دلیل عدم طی مراحل مقدماتی فاقد اثر دانسته و آن را رد یا جهت تکمیل فرآیند قانونی به آنان عودت دهد.

تهدید مکانیسم ماشه که روزی ابزار فشار غرب بود، اکنون فرصتی تاریخی برای ایران ایجاد کرده تا با تقویت اتحاد داخلی و پیمان‌های راهبردی با اقتصادهای بزرگ جهان، مسیر توسعه، استقلال و قدرت ملی را محقق کند.

مکانیسم ماشه نه «شمشیر دولبه»، که تنها «سایه‌ای توخالی» است؛ سلاحی روانی و تبلیغاتی برای جبران شکست‌های میدانی آمریکا و اسرائیل که در میدان واقعی هیچ دستاوردی نخواهد داشت.

مرتضی امیری‌نژاد گفت: مکانیسم ماشه، بیشتر به معنای ناکامی غرب و سلاح روانی برای جبران شکست عملی جنگ ۱۲ روزه است تا تهدیدی علیه ایران. آنان با ابزار نمادی، می‌خواهند شکست عملی خود را پنهان کنند. 

در حالی‌که شکست‌های پیاپی غرب از ایران و جبهه مقاومت، هیمنه پوشالی آنان را فرو ریخته است، سه کشور اروپایی با احیای تهدید «مکانیسم ماشه» می‌کوشند از دل برجام، ابزار فشار تازه‌ای بسازند؛ حربه‌ای که نه از قدرت، بلکه از بن‌بست و استیصال آنان پرده برمی‌دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه در رشته علوم سیاسی اجرای مکانیسم ماشه را نه یک خطر حتمی، بلکه فرصتی تاریخی برای عبور از دیپلماسی اجباری سه کشور اروپایی و آمریکا و بازگشت ایران به جامعه جهانی واقعی دانست.

همدان-امام جمعه همدان با تشریح سابقه پایبندی ایران به برجام، رفتار غیراصولی و زیاده‌خواهی غرب را محکوم کرد و بر لزوم هوشیاری، انسجام داخلی و اولویت قرار دادن منافع ملی توسط مجلس تأکید کرد.

فعال‌سازی مکانیسم ماشه بیش از آنکه ساختار اقتصادی ایران را متحول کند، اثری روانی دارد. این سازوکار می‌تواند جو منفی در بازار ایجاد کرده و نرخ ارز را تحریک کند، اما با مدیریت هوشمندانه قابل کنترل است.

مساجد؛ قلب تپنده جامعه اسلامی حجت‌الاسلام عسگری، مساجد را نه‌تنها محل عبادت، بلکه بستری برای رشد فرهنگی، همدلی اجتماعی و تقویت روحیه خدمت دانست و بر لزوم احیای نقش تمدن‌ساز آن‌ها در هدایت جامعه تأکید کرد.

مسئول نمایندگی ولی فقیه سپاه عاشورا، حجت الاسلام روح اله مهدی نیا را به عنوان مسئول جدید نمایندگی ولی فقیه سپاه میانه معرفی کرد.

رئیس کمیته سیاسی، نظامی و امنیتی کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی گفت: علت مخالفت همه دولت‌ها خروج آمریکا از برجام این است که آمریکا حق استفاده از مکانیسم ماشه را به دلیل خروج از برجام ندارد و هیچ دولتی حتی خود جمهوری اسلامی ایران تاکنون اعلام نکرده اساسا استفاده از مکانیسم ماشه غیرقانونی است.