نقش تعیینکننده علم «هواشناسی» در جنگها/ هواشناسی، ستون فقرات امنیت ملی
فرماندهان نظامی موفق همواره هواشناسی را به عنوان یک عامل «افزاینده توان رزمی (force multiplier) » در نظر گرفتهاند. دانش دقیق جوی نه تنها ریسکها را کاهش میدهد، بلکه فرصتهای تاکتیکی ایجاد میکند.
محمد سبزهزاری دانشآموخته هواشناسی و مدیرکل هواشناسی خوزستان در یادداشتی به موضوع فیلم سینمایی«تحت فشار» محصول سال ۲۰۲۶ و نقش تعیینکننده علم هواشناسی در پیروزی جنگها پرداخته است.
فیلم سینمایی«تحت فشار»؛ هواشناسی به عنوان قهرمان تاریخی
فیلم سینمایی «تحت فشار» محصول ۲۰۲۶ به کارگردانی آنتونی ماراس، با بازی اندرو اسکات در نقش جیمز استاگ افسر هواشناس نیروی هوایی بریتانیا و برندان فریزر در نقش ژنرال دوایت آیزنهاور، داستان واقعی تصمیمگیری برای عملیات نرماندی (D-Day) در جنگ جهانی دوم را روایت میکند.
در ژوئن ۱۹۴۴، متفقین با طوفانهای شدید اقیانوس اطلس مواجه بودند. شرایط ایدهآل برای فرود شامل جزر و مد مناسب، ماه کامل و دریای نسبتا آرام بود. جیمز استاگ با تحلیل دادههای بارومتریک، گزارشهای کشتیها و الگوهای جوی، پیشبینی کرد که با توجه به شرایط بد جوی و فعالیت طوفانهای دریایی در روز ۵ ژوئن، عملیات نرماندی باید به تعویق بیفتد. همچنین او پیشبینی کرد که پنجره کوتاهی از شرایط مناسب آب و هوایی بین دو طوفان شدید دریایی در اوایل صبح روز ۶ ژوئن وجود دارد.
استاگ با تحلیل دو سیستم طوفانی پیاپی، پنجره کوتاهی از آب و هوای قابل قبول (باد کمتر، پوشش ابری مناسب برای پرواز هواپیماهای جنگی) را برای صبح ۶ ژوئن شناسایی میکند. او بر این نکته تاکید داشت که عدم آگاهی آلمانها از وجود چنین شرایط مساعد آب و هوایی در اوایل صبح بین فعالیت دو طوفان دریایی میتواند عامل غافلگیری و در نتیجه موفقیت عملیات نظامی شود.
این نظر استاگ بر خلاف نظر هواشناس آمریکایی بود. آیزنهاور علیرغم اختلافنظرها، با پذیرفتن نظر هواشناس بریتانیایی، تصمیم به تأخیر عملیات نرماندی از روز ۵ به ۶ ژوئن گرفت. این تصمیم، یکی از مهمترین پیروزیهای متفقین را رقم زد و موجب تغییر سرنوشت جنگ جهانی دوم شد. آیزنهاور بعدها تاکید کرد که برتری هواشناسی متفقین نسبت به آلمانیها، عامل کلیدی پیروزی بود.
فیلم، تنش ۷۲ ساعته بین علم دقیق هواشناسی و فشار نظامی - سیاسی را به زیبایی نشان میدهد.
